Κυριακή, 17 Ιουνίου 2012

Σχεδιο Κανονιστικής Αποφασης για το Πράσινο της Πόλης



 φωτόγραφια από το Πάρκο στην περιοχή Επτά Πλατάνια

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ – ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Θέμα : Αρχές ανάπτυξης και προστασία του αστικού περιαστικού πρασίνου του Δήμου Βόλου - Κανονισμός για το πράσινο 

Λαμβάνοντας υπόψη :

1.                  Το άρθρο 79 του Ν. 3463/206
2.                  Το άρθρο 73 του Ν. 3852/2010
3.                  Το άρθρο 24 παρ. 1 του συντάγματος ορίζει ότι «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός . Για την διαφύλαξη του το κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας.»
4.                  Το άρθρο 57 του Αστικού Κώδικα
5.                   Το Ν. 998/1979 «περί προστασίας δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της χώρας (ΦΕΚ Α’ 289/29.12.1979) και ειδικότερα το αρ. 3 παρ. 5[1] σύμφωνα με το οποίο «στις διατάξεις του παρόντος νόμου υπάγονται και τα εντός των πόλεων και των οικιστικών περιοχών πάρκα και άλση, καθώς και οι εκτάσεις που κηρύσσονται ή έχουν κηρυχθεί με πράξη της αρμόδιας αρχής ως δασωτέες ή αναδασωτέες», το άρ. 49 σύμφωνα με το οποίο «1. Τα εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ή πολεοδομικής ζώνης ή εντός οικιστικής περιοχής υφιστάμενα πάρκα, άλση και δενδροστοιχίαι, υπό  την επιφύλαξιν των εν άρθροις 48 παρ. 1 και 52 παρ. 1 προβλεπομένων, δεν δύνανται να μεταβάλουν προορισμόν ή χρήσιν
Στο αρ. 5 ορίζεται « Η μέριμνα δια την ανάπτυξιν, βελτίωσιν, αναδάσωσιν και προστασίαν των πάρκων, αλσών και των εντός των πόλεων ή οικιστικών περιοχών δενδροστοιχιών ανήκει εις τους οικείους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοικήσεως ή τους επί τη βάσει σχετικής πολεοδομικής μελέτης αναλαβόντας την δημιουργίαν αυτών οικιστικούς φορείς ή εις ίδια νομικά πρόσωπα επί τη βάσει ειδικών διατάξεων»
6.                  Τα αρ. 17 και 18 του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, Ν. 4067/2012
7.                  To άρθρο 23 του Κτιριοδομικού Κανονισμού, Υ.Α. 30346/304/1989 (ΦΕΚ 59/Δ/3.2.1989) σύμφωνα με το οποίο «ο υποχρεωτικά ακάλυπτος χώρος του οικοπέδου τουλάχιστον κατά τ2/3 του πρέπει να παραμένει χωρίς επίστρωση για να μπορεί να φυτευτεί. 2 Κατά την ανέγερσης νέας οικοδομής ή κατ’ επέκταση προσθήκης σε οικόπεδο εμβαδού τουλάχιστον 200 τετραγωνικών μέτρων, πρέπει να φυτεύονται δέντρα ή να διατηρούνται τα υπάρχοντα, έτσι ώστε να αναλογεί τουλάχιστο ένα δέντρο ανά 200 τετραγωνικά μέτρα οικοπέδου. Όταν μένει υπόλοιπο εμβαδόν οικοπέδου 100 τ.μ. και άνω προστίθεται ένα ακόμη δένδρο. 3 Όταν υπάρχουν προκήπια, τότε τα δένδρα που πρέπει να περιλαμβάνουν κατά την παρ. 7 του αρ. 17 του Ν. 1577/1985 ΓΟΚ, πρέπει να είναι τόσα, ώστε να αναλογεί ένα δένδρο ανά 25 τ.μ., προκηπίου. Όταν μένει υπόλοιπο εμβαδόν προκηπίου πάνω από 12 τ.μ, προστίθεται ένα ακόμη δένδρο. Τα δένδρα αυτά λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του αριθμού των δένδρων που επιβάλλεται από την παρ. 2 του παρόντος άρθρου. 4…..»
8.                  Σύμφωνα με την Οδηγία 2004/35/ΕΚ η οποία ενσωματώθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009 «Περιβαλλοντική ευθύνη για την πρόληψη και την αποκατάσταση των ζημιών στο περιβάλλον-εναρμόνιση με την οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου όπως ισχύει»  (ΦΕΚ 190/Α/2009).  «Η πρόληψη και αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζημιών θα πρέπει να επιτυγχάνεται μέσω της προώθησης της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει", όπως  αναφέρεται στη Συνθήκη και σύμφωνα με την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης. Η θεμελιώδης αρχή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει, ως εκ τούτου, να είναι ότι ο φορέας εκμετάλλευσης η δραστηριότητα του οποίου προκάλεσε την περιβαλλοντική ζημία ή τον άμεσο κίνδυνο ανάλογης ζημίας, είναι οικονομικά υπεύθυνος, έτσι ώστε να παρακινούνται οι φορείς εκμετάλλευσης να λαμβάνουν μέτρα και να αναπτύσσουν πρακτικές που να αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων περιβαλλοντικής ζημίας προκειμένου να μειώνεται η έκθεσή τους σε οικονομικές ευθύνες.» [2] Η παραπάνω αρχή αποσκοπεί ιδίως στην πρόληψη, αφού καθιστά υπεύθυνο, άρα άμεσα ενδιαφερόμενο και συμμέτοχο, τον φορέα της επιχείρησης, αυτόν δηλαδή που θέτει το περιβάλλον σε διακινδύνευση. Με τον τρόπο αυτό πιθανολογείται ότι σκοπός της Οδηγίας είναι να καταστήσει το σύστημα προστασίας κατά το δυνατόν αυτορυθμιζόμενο, δηλ. να ελαττώσει τις πιθανές γενεσιουργές αιτίες της περιβαλλοντικής ζημίας[3].

9.                  Η αρχή της αντιστάθμισης έχει ως σκοπό να φέρει σε αρμονία την προστασία του περιβάλλοντος με τις ανάγκες των ιδιωτών για χρήση και εκμετάλλευση του και αφετηρία της είναι η σκέψη ότι μπορεί να μην εφαρμόζεται η απαγόρευση μιας ρυπογόνου δραστηριότητας, όταν η περιβαλλοντική επιβάρυνση αντιμετωπίζεται με άλλο τρόπο.[4]
10.              Η αρχή της συνεργασίας, σύμφωνα με την οποία η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι ευθύνη μόνο του κράτους, το οποίο λόγω των μέσων που διαθέτει και της κυρίαρχης θέσης του, έχει και τη μεγαλύτερη αλλά και όλων των κοινωνικών δυνάμεων και απαιτεί τη συνεργασία τους. Η αρχή αυτή βρίσκει κυρίως εφαρμογή στη διοικητική διαδικασία με την κατοχύρωση του δικαιώματος πρόσβασης στα διοικητικά στοιχεία του αρ. 5 του Ν. 2690/1999, καθώς και με άτυπες μορφές συνεργασίας μεταξύ Διοίκησης και Ιδιωτών. Στην ίδια κατηγορία ανήκει και η εθελοντική συμμετοχή στην προστασία του περιβάλλοντος με την υποβολή π.χ. δηλώσεων αυτοδέσμευσης ή την τοποθέτηση περιβαλλοντικών υπευθύνων
11.              Το Ν. 1650/1986 «προστασία του περιβάλλοντος» όπως τροπ. με Ν. 3937/2011 και 4014/2011 και ιδίως τη  διάταξη του αρ. 29 του Ν. 1650/1986 (όπως τροπ) σύμφωνα με την οποία «οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, προκαλεί ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος ευθύνεται σε αποζημίωση, εκτός αν αποδείξει ότι η ζημιά οφείλεται σε ανώτερη βία ή ότι προήλθε από υπαίτια ενέργεια τρίτου που ενήργησε δολίως»
12.              Το αρ. 19 παρ 4 του ν. 1650/1986 (όπως τροπ.), κατά το οποίο «...Ως προστατευόμενα στοιχεία του τοπίου χαρακτηρίζονται τμήματα ή συστατικά στοιχεία του τοπίου που έχουν ιδιαίτερη αισθητική ή πολιτιστική αξία ή συμβάλλουν στην προστασία ή αποδοτικότητα φυσικών πόρων λόγω των ιδιαίτερων φυσικών ή ανθρωπογενών χαρακτηριστικών τους, όπως αλσύλλια[5], παραδοσιακές καλλιέργειες, αγροικίες, μονοπάτια, πέτρινοι φράχτες και αναβαθμίδες, προστατευτικές φυτείες, κρήνες...».
13.              Το Ν. 1337/83 και ειδικότερα το αρ. 40 το οποίο ορίζει ότι «2. Για την κοπή δένδρων, μέσα σε εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια ή τις Ζ.Ο.Ε. που δεν προστατεύονται από τις διατάξεις για την προστασία των δασών και των δασικών γενικά εκτάσεων, απαιτείται έκδοση  άδειας  από την οικεία πολεοδομική  αρχή. Στους παραβάτες επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 458 του Ποινικού  Κώδικα
14.              Σύμφωνα με το Π.Δ. της 3/8.9.1983, περί του τρόπου εκδόσεως οικοδομικών αδειών και ελέγχου των ανεγειρόμενων οικοδομών (ΦΕΚ Δ΄394) ορίζει, στο εδαφ. β της παρ. 3 του άρθρου 8, ότι « άδεια απαιτείται….. και για την κοπή δέντρων σύμφωνα με το άρθρο 40 του Ν. 1337/1983». Εξάλλου, στην παρ. 4 του άρθρου 15 του ως άνω π.δ/τος και υπό τον τίτλο «κοπή δέντρων», όπως η διάταξη αυτή προστέθηκε με το άρθρο 2 του Π.Δ. της 29-1/22.2.1985 (ΦΕΚ Δ΄49), ορίζεται ότι απαιτείται : « 1. Τοπογραφικό, σύμφωνα με τις προδιαγραφές, στο οποίο σημειώνεται η περιοχή αποψίλωσης ή τα σημεία όπου βρίσκονται τα δέντρα που πρόκειται να κοπούν, σαφώς ορισμένα με εξάρτηση από τις πλευρές του οικοπέδου ή του γηπέδου. 2. Φωτογραφίες. 3. Περιγραφή του είδους και του αριθμού των δέντρων που πρόκειται να κοπούν».
15.              Σύμφωνα με τον ΓΟΚ  (ν. 1577/1985, Α΄210) στην παρ. 1 του άρθρου 3, όπως αυτή έχει αντικατασταθεί με την παρ. 1 του άρθρου 1 του Ν. 1772/1988, Α΄91, ημαρτ. Α΄104, της οποίας το περιεχόμενο αποδίδεται με το άρθρο 327 παρ. 2 του Κ.Β.Π.Ν., ότι: «Κάθε κτίριο ή εγκατάσταση πρέπει, α)….., β) να εντάσσεται στο φυσικό και οικιστικό περιβάλλον, ώστε στα πλαίσια των στόχων της οικιστικής ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης. Ο έλεγχος της τήρησης των πιο πάνω προϋποθέσεων ασκείται από την πολεοδομική υπηρεσία με βάση τη μελέτη της άδειας οικοδομής που συνοδεύεται από αιτιολογημένη έκθεση του μελετητή μηχανικού….».
16.              Σύμφωνα με το άρθρο 8 του Π.Δ. της 8/13.7.1993 «Τρόπος έκδοσης οικοδομικών αδειών και έλεγχος των ανεγειρομένων οικοδομών» (Δ΄795) ορίζονται τα εξής: «1. Ο τρόπος σύνταξης και παρουσίασης των μελετών γίνεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες προδιαγραφές. 2. Στην έννοια των οικοδομικών εργασιών για ανέγερση νέας οικοδομής ή προσθήκης σε υφιστάμενη οικοδομή, περιλαμβάνονται και οι εργασίες ….  κοπής δέντρων, σύμφωνα με το άρθρο 40 του Ν. 1337/1983». Σύμφωνα δε με τις ισχύουσες προδιαγραφές, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 του π.δ. της 29.1/22.2.1985 (Δ΄49), με το οποίο προστέθηκε άρθρο 15 στο π.δ. της 3/8.9.1983 (Δ΄394), για την έκδοση άδειας κοπής δέντρων απαιτούνται: «1. Τοπογραφικό, σύμφωνα με τις προδιαγραφές, στο οποίο σημειώνεται η περιοχή αποψίλωσης ή τα σημεία όπου βρίσκονται τα δέντρα που πρόκειται να κοπούν, σαφώς ορισμένα με εξάρτηση από τις πλευρές του οικοπέδου ή του γηπέδου. 2. Φωτογραφίες. 3. Περιγραφή του είδους και του αριθμού των δέντρων που πρόκειται να κοπούν». Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, με τις οποίες συνδέεται η ανέγερση οικοδομής με την κοπή των εντός του οικοπέδου δέντρων και οι οποίες συνάδουν προς τις προστατευτικές τόσο του περιβάλλοντος όσο και της ιδιοκτησίας διατάξεις των άρθρων 24 και 17 του Συντάγματος, για τη διενέργεια οικοδομικών εργασιών σε ακίνητο κείμενο εντός σχεδίου που έχει δέντρα απαιτείται άδεια της οικείας πολεοδομικής υπηρεσίας αφενός για τις οικοδομικές εργασίες και αφετέρου για την κοπή δέντρων.
17.              Το Ν. 3827/2010 Κύρωση Ευρωπαϊκή Συνθήκη για το Τοπίο
18.              Το Ν. 3422/2005 περί κύρωσης της  «Σύμβασης του Άαρχους» σχετικά με την πρόσβαση των πολιτών στην περιβαλλοντική πληροφόρηση
19.              Το Ν. 3889/2010 «Χρηματοδότηση Περιβαλλοντικών Παρεμβάσεων, Πράσινο Ταμείο, Κύρωση δασικών Χαρτών και άλλες δια τάξεις»
20.              Κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου αναφέρονται στις διατάξεις του ν.δ. 17.7/16.8.23, του ΓΟΚ/1985 και του π.δ. 23.2./6.3.1987, ενδεικτικώς, οι κοινόχρηστοι κήποι, τα πάρκα και τα άλση. Ερμηνευτικά, όμως, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι κοινόχρηστο χώρο πρασίνου αποτελεί κάθε ελεύθερος χώρος στον οποίο έχει αναπτυχθεί φυσική ή έχει εγκατασταθεί τεχνητή βλάστηση (δενδροφυτεμένες πλατείες, διαχωριστικές νησίδες οδών, πεζοδρόμια με φυτεύσεις, πρασιές κ.λπ.), σε αντιδιαστολή προς τους χώρους εκείνους, οι οποίοι δεν έχουν ως υποχρεωτικό συστατικό τους στοιχείο το πράσινο, καθώς και εκείνους που, ως εκ της φύσης και του προορισμού τους, δεν δύνανται να φυτευθούν, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο τμήμα τους. Έτσι, για παράδειγμα, μια πλατεία, που συνιστά, με κριτήριο τη λειτουργία της, κοινόχρηστο χώρο συγκέντρωσης, δεν περιλαμβάνει υποχρεωτικά και κάποιου είδους βλάστηση, όπως ενδεχομένως συμβαίνει στην περίπτωση ενός άλσους. Επίσης, κοινόχρηστοι χώροι κυκλοφορίας, όπως οδοί ή πεζόδρομοι, έχουν προορισμό την διευκόλυνση της κυκλοφορίας οχημάτων και πεζών, και δεν περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο φυτεύσεις.
21.              Ο όρος «αστικό πράσινο» έχει επικρατήσει να χαρακτηρίζει κυρίως εκείνους τους χώρους του πολεοδομικού ιστού που σχεδιάστηκαν ή, κατά την διαδικασία ανάπτυξης της πόλης, εξελίχθηκαν για να παραμείνουν χωρίς κτίσματα και να φιλοξενήσουν κάποιας μορφής βλάστηση, σε αντιδιαστολή με το περιαστικό πράσινο, που ακολουθεί το φυσικό πράσινο σε μεγαλύτερες επιφάνειες και άλλη αναλογία μορφής χρήσης και σύνθεσης βλάστησης.[6]
22.              Το αστικό (και περιαστικό) πράσινο αποτελεί δείκτη βιωσιμότητας του αστικού ιστού. Ιδιαίτερα ευεργετική είναι η συμβολή των ελεύθερων χώρων, και ειδικότερα του αστικού πρασίνου στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, κυρίως όταν πρόκειται για ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένες πόλεις.[7] Τα πολλαπλά οικολογικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη,[8] που προκύπτουν από την δημιουργία χώρων πρασίνου στις πόλεις, συνίστανται:
α) Στη βελτίωση του κλίματος, τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, την βελτίωση της ποιότητας του αέρα, λόγω της διευκόλυνσης της κυκλοφορίας και ανανέωσης του οξυγόνου.
β) Στη ρύθμιση της θερμοκρασίας.[9]
γ) Στην απορρόφηση και το φιλτράρισμα της ηλιακής ακτινοβολίας: η βλάστηση, ακόμη και ποώδης, ελέγχει τις ανεπιθύμητες ακτινοβολίες μέσω του σκασμού που δημιουργεί το φύλλωμα και μειώνει την ανάκλαση της ακτινοβολίας.
δ) Στη μείωση της εξάτμισης του εδαφικού νερού και στην απορρόφηση του νερού της βροχής, στη μείωση του κινδύνου πλημμύρων.
ε) Στη συγκράτηση των εδαφών από τη διάβρωση, τη μείωση των κατολισθήσεων.
στ) Στην απορρόφηση των θορύβων της πόλης.
ζ) Στην οπτική προστασία και αισθητική αναβάθμιση. Το πράσιν (δένδρα, θάμνοι) συμβάλλει στον εξωραϊσμό των πόλεων και δίνει στους κατοίκους την αίσθηση της επαφής με την φύση.
η) Στη λειτουργία τους ως καταφυγίων βιοποικιλότητας στα αστικά κέντρα.
θ) Στην κοινωνική τους λειτουργία ως τόπων αναψυχής, χαλάρωσης ή άθλησης, κοινωνικής συναναστροφής, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τον κάτοικο της πόλης.
ι) Στην αναβάθμιση της έννοιας της γειτονιάς και τις κοινωνικές σχέσεις στις πόλεις.
κ) Στη χρήση τους ως υπαίθριων χώρων συγκέντρωσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης (π.χ. σεισμοί).
κα) Οικονομικά οφέλη προκύπτουν από την αύξηση του πρασίνου, με σημαντικότερο όλων την εξοικονόμηση ενέργειας (μείωση κλιματιστικών), βελτίωση της υγείας (μείωση των δαπανών νοσηλείας), καθώς και την βελτίωση της ελκυστικότητας και της επισκεψιμότητας μίας περιοχής, λόγω της  αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος που συνεπάγεται η αναβάθμιση του πρασίνου[10].  
23.              Την σημασία των ελεύθερων χώρων πρασίνου για το περιβάλλον των πόλεων, έχει υπογραμμίσει και το Συμβούλιο της Επικρατείας, καθιερώνοντας τον κανόνα της απαγόρευσης  μείωσης των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου.[11] Ειδικότερα, με την 5η σκέψη της ιδιαίτερα σημαντικής ΣτΕ 2242/1994,[12] το Δικαστήριο, ξεκινώντας από την διακήρυξη της συνταγματικής προστασίας του αστικού και οικιστικού περιβάλλοντος, διέλαβε ότι: «Μεταξύ δε των διαφόρων παραγόντων του αστικού περιβάλλοντος, πρόδηλον ζωτικήν σημασίαν έχουν οι ελεύθεροι κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου οι οποίοι, προκειμένου ιδία περί των συγχρόνων μεγαλοπόλεων, αποτελούν το εντελώς απαραίτητον δια την υγείαν των ανθρώπων υποκατάστατον του φυσικού περιβάλλοντος. Η ανάγκη δε προστασίας των χώρων αυτών καθίσταται συνεχώς επιτακτικώτερα, καθ' ο μέτρον επιχειρείται, φανερώς ή συγκεκαλυμένως, φαλκίδευσις της εκτάσεως αυτών προς επιδίωξιν άλλων δημοσίων σκοπών ένεκεν του υπερόγκου κόστους των απαλλοτριώσεων εις την σύγχρονον πόλιν. Τοιουτοτρόπως η διατήρησις των χώρων αυτών αποτελεί πλέον υψίστην προτεραιότητα δια την προστασίαν της ποιότητος του αστικού περιβάλλοντος, εις τρόπον ώστε και ελαχίστης τοιαύτης εκτάσεως η απώλεια να λογίζεται ανεπίτρεπτος επιδείνωσις του οικιστικού περιβάλλοντος.».
            Αντιμετωπίζοντας, λοιπόν, η νομολογία[13], τους κοινόχρηστους χώρους πρασίνου ως υποκατάστατο του φυσικού περιβάλλοντος, τους υπήγαγε στο πεδίο της συνταγματικής προστασίας του άρθρου 24 παρ. 2 Σ., θέτοντας όρους τόσο για τον αποχαρακτηρισμό τους, όσο και για τις επιτρεπτές στους χώρους αυτούς επεμβάσεις.[14]
Έχει δε κριθεί ότι, τα πάρκα και τα άλση που βρίσκονται σε κοινόχρηστο χώρο εντός ρυμοτομικού σχεδίου, εξομοιώνονται με τα δασικά οικοσυστήματα και υπάγονται στην ιδιαίτερη προστασία που θεσπίζεται για τα δάση και τις δασικές εκτάσεις με το άρθρο 24 του Συντάγματος[15] .
24.              Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι οι μεσογειακές πόλεις κατά κανόνα υστερούν σε σχέση με τις πόλεις της κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Βασικός δείκτης ποιότητας ζωής και του περιβάλλοντος στις πόλεις είναι η κατά κάτοικο αναλογία χώρων πρασίνου. Ως πράσινες επιφάνειες της πόλης οι οποίες μετρούνται και συγκρίνονται σε σχέση με τη συνολική επιφάνεια της πόλης ή αναλογία ανά κάτοικο νοούνται οι επιφάνειες οι οποίες έχουν θεσμοθετημένη και κατοχυρωμένη αυτή την χρήση και μάλιστα ως κύρια χρήση, είναι λειτουργικές (δηλ. χρησιμοποιούνται ως τέτοιες), έχουν μια κρίσιμη μάζα ικανή να συγκροτήσει ένα πάρκο ή έναν κήπο και έχουν στη μεγαλύτερη έκταση τους συμπαγείς φυτεύσεις και φυσικό έδαφος. Η ποιότητα ζωής μιας συνοικίας ή μιας πόλης καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό και από τη δυνατότητα πρόσβασης όλων των κατοίκων στους πράσινους χώρους. Κρίσιμη θεωρείται η απόσταση 15 λεπτών από τα πάρκα και τις πλατείες, που δίνει τη δυνατότητα στον καθένα να μπορεί εύκολα να φτάσει σε αυτά.  ΟΙ μεγάλες ελληνικές πόλεις υστερούν εμφανώς έναντι των υπολοίπων ευρωπαϊκών πόλεων στην αναλογίων διαθέσιμων χώρων πρασίνου ανά κάτοικο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΚΑ :
ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ[16]
ΠΟΛΗ
σε m2/κατ.
Αθήνα
2,55
Θεσσαλονίκη
2,73
Λονδίνο
9,00
Παρίσι
8,54
Ρώμη
9,00
Βιέννη
20,00
Βαρσοβία
18,00
΄Aμστερνταμ
27,00
Ρότερνταμ
28,00
Χάγη
27,00
Ζυρίχη
10,00
Βόνη
35,00
Μπορντό
2,00
Βερολίνο
13,00
Ουάσιγκτον
50,00
Τα ελληνικά μεγέθη όχι μόνο υστερούν κατά πολύ από τα θεσμοθετημένα επιθυμητά πρότυπα της ελληνικής νομοθεσίας, αλλά απέχουν εξαιρετικά από την εικόνα που παρουσιάζεται εκτός Ελλάδας.
Σαφής και συγκεκριμένη απάντηση στο ερώτημα «ποιο είναι το βέλτιστο μέγεθος ελευθέρων χώρων στην πόλη» ή «ποια είναι η βέλτιστη αναλογία ανά κάτοικο σε ελεύθερους χώρους και χώρους πρασίνου» δεν υπάρχει. Οποιοσδήποτε προδιαγραφές και ποσοτικά πρότυπα για τους ελεύθερους χώρους δεν μπορεί να έχουν γενική χρήση. Οι τοπικοί παράγοντες είναι καθοριστικό στοιχείο ως προς τις ποιοτικές και ποσοτικές απαιτήσεις. Η ύπαρξη ιδιαίτερων φυσικών ή ιστορικών πόρων εντός ή γύρω από τον αστικό χώρο, το μέγεθος της πόλης, καθώς και τα ιδιαίτερα πολιτισμικά στοιχεία για τη χρήση του ελεύθερου χώρου είναι παράμετροι που πρέπει πάντα να συνυπολογίζονται[17].
            Σύμφωνα με την ΥΑ 10788/2004 (ΦΕΚ Δ’ 285/5.3.2004 «έγκριση πολεοδομικών σταθεροτύπων (standards) και ανώτατα όρια πυκνοτήτων που εφαρμόζονται κατά την εκπόνηση των γενικών πολεοδομικών σχεδίων, των σχεδίων χωρικής και οικιστικής οργάνωσης «ανοικτής πόλης» και των πολεοδομικών μελετών», το επιθυμητό μέγεθος ελευθέρων χώρων ανά κάτοικο ορίζεται σε 8 τ.μ. Επιθυμητό είναι αυτό να κατανέμεται σε νησίδες πρασίνου, πλατείες, παιδικές χαρές, πάρκα και πάρκα πόλης, τα οποία να κατανέμονται με τέτοιον τρόπο στον αστικό ιστό ώστε να είναι άμεσα προσβάσιμα.
25.  Το σχέδιο Π.Δ. για το Ρυθμιστικό Σχέδιο και Πρόγραμμα Προστασίας Περιβάλλοντος Οικιστικού Συγκροτήματος Βόλου
26.  Τη Μελέτη Αναθεώρησης και Επέκτασης του Γενικού Πολεοδομικού Συγκροτήματος Βόλου, σύμφωνα με την οποία παρουσιάζεται έλλειμμα 357 στρεμμάτων σε  χώρους πρασίνου[18]. Ειδικότερα σύμφωνα με την εν λόγω Μελέτη «τα απαιτούμενα μεγέθη σε πράσινο υπολογίζονται με πρότυπο συνολικά 8 τ.μ. γηπέδου ανά κάτοικο που αναλύεται ως εξής :
·        Νησίδες 0,25
·        Πλατείες 0,50
·        Παιδικές χαρές[19] 0.25
·        Πάρκο πολεοδομικής ενότητας 1.50
·        Πάρκο πόλης 5.50
Η μελέτη του Γ.Π.Σ θεωρεί ότι σύμφωνα με τα σταθερότυπα ως βιώσιμο μέγεθος πάρκου θεωρείται έκταση άνω των 15 στρεμμάτων. Με βάση την παραδοχή αυτή η αποδεκτή γη για πάρκα πόλης ανέρχεται συνολικά σε 496 στρέμματα και περιλαμβάνει α) τις προγραμματισμένες εκτάσεις πρασίνου στα παράλια των Παγασών, β) το Πάρκο του Πεδίου του Άρεως, γ) χαρακτηρισμένος χώρο πρασίνου έναντι ΕΕΛ (34 στρε,), δ) Πάρκο Δημοτικού Θεάτρου (34στρ), ε) Πάρκο Αγ. Κων/νου (54στρ), στ) Πάρκο Αναύρου (41 στρ), ζ) Χώρος Πολιτιστικού Άλσους Δημάρχου Α. Βαλαχή )(132στρ). Οι ανάγκες σε πάρκα πόλης για την πόλη του Π.Σ. Βόλου υπολογίζονται με πρότυπο 5,5 τμ/κάτοικο που ορίζουν τα σταθερότυπα. ΟΙ μεγάλες εκτάσεις πρασίνου στον οικισμό του Αγ. Στεφάνου (265 στρ) καθώς και οι εκτάσεις της Αγριάς (56 στρ) δεν υπολογίζονται διότι θεωρείται ότι εξυπηρετούν ανάγκες των ίδιων των οικισμών και ότι στου συνόλου του Π.Σ. Βόλου.  Με βάση την παραδοχή αυτή αφαιρείται ο πληθυσμός των δύο αυτών οικισμών και οι συνολικές ανάγκες ανέρχονται σε 853 στρ. Παρουσιάζεται δηλ. έλλειμμα 375 στρεμ, για την κάλυψη του οποίου η Μελέτη προτείνει συγκεκριμένες λύσεις (μετατροπή του στρατοπέδου Γεωργούλα, μετατροπή σε πάρκο του Κοιμητηρίου Ν. Ιωνάς, αξιοποίηση Γορίτσας).
Σημειώνεται πάντως ότι το κεφάλαιο αυτό της Μελέτης συγκέντρωσε επικριτικά σχόλια για ελλείψεις και κενά, κατά τη δημόσια διαβούλευση της. Σημειώνεται επίσης, ότι στον υπολογισμό του αστικού πρασίνου, δεν περιλαμβάνεται το πράσινο στους πεζοδρόμους, στα πεζοδρόμια.  
22.              Τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, σύμφωνα με τον οποίο η αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο πρέπει να αγγίζει τα 9 τ.μ. προκειμένου οι πόλεις να θεωρούνται βιώσιμες για τους κατοίκους τους.
23.              Συμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας για τη Δημοτική Ενότητα Ν. Ιωνίας το γενικό σύνολο εκτάσεων πρασίνου ανέρχεται στα 515.485τ.μ
 Πάρκα Πλατείες :                                       447109 m2
Χώροι Εκκλησιών :                                    13086 m2
Παιδικοί Σταθμοί - Σχολεία:                         15290 m2
Νησίδες :                                                       8030 m2
Γήπεδα :                                                     25800 m2
Αδιαμόρφωτοι χωροι Πρασίνου:                 6170 m2
 Αν είναι σωστή η εξαγωγή του αποτελέσματος της αναλογίας τ.μ. Πρασίνου / κάτοικο με τη διαίρεση των τετραγωνικών μέτρων εκτάσεων Πρασίνου (μόνο στο πολεοδομικό συγκρότημα είναι 506485) με τον πληθυσμό του πολεοδομικού συγκροτήματος της Νέας Ιωνίας (32.979 κατοίκους μόνο στο πολεοδομικό συγκρότημα), τότε η αναλογία τ.μ. Πρασίνου/ κάτοικο στο Πολεοδομικό συγκρότητα της Νέας Ιωνίας είναι: (506485/32979=) 15,35 τ. μ χώρων Πρασίνου /κάτοικο
24.               Τη Νομολογία των Πολιτικών Δικαστηρίων[20], σύμφωνα με τα οποία η κοπή δέντρων σε κοινόχρηστους χώρους, συνιστά προσβολή προσωπικότητας κατά το αρ. 57 ΑΚ των κατοίκων μιας πόλης, αφού οδηγεί σε προσβολή του δικαιώματος της προσωπικότητας των δημοτών, καθώς η κοπή των δέντρων θα παγίωνε μία κατάσταση μη αναστρέψιμη, αποστερώντας από αυτούς τη χρήση και απόλαυση του φυσικού περιβάλλοντος.
25.              Το σχέδιο Υ.Α. για τους «Όρους, προϋποθέσεις και διαδικασία κατασκευής φυτεμένων επιφανειών σε δώματα, στέγες και υπαίθριους χώρους κτιρίων»[21]
26.              Την υπ’  αρ. 477/2005 Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου η οποία και τροποποιείται με τον παρόντα Κανονισμό.
27.              Το υπ’ αρ. 621/9.2.2012 έγγραφο μου προς τις Δημοτικές Ενότητες του Δήμου Βόλου, για την υποβολή προτάσεων, ενόψει της σύνταξης του παρόντος Κανονισμού
28.              Το από 14.2.2012 έγγραφο του Αντιδημάρχου των Δημοτικών Ενοτήτων Βόλου και Ν. Αγχιάλου κ. Παντελή Πελεκάνου
29.              Το υπ’ αρ. 14182/180/6.3.2012  έγγραφο του Αντιδημάρχου των Δημοτικών Ενοτήτων Αγριάς και Αρτέμιδας κ. Νικολάου Στόικου
30.              Το υπ’ αρ. 20781/ΓΠ 4844/6.3.2012 έγγραφο του Συμβούλου της Δημοτικής Κοινότητας Βόλου κ. Νικολάου Ντόκου



Κατόπιν αυτών η εισήγηση είναι η εξής :


[1] Όπως τροπ. με το αρ. 1 παρ. 5 του Ν. 3208/2003 για την «Προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, κατάρτιση δασολογίου, ρύθμιση εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί δασών και δασικών εν γένει εκτάσεων και άλλες διατάξεις»
[2] Η αρχή ο «ρυπαίνων πληρώνει» δεν επιφέρει απλώς μια οικονομική κύρωση, δεν είναι ένα απλό μέσο καταλογισμού του κόστους, αλλά τονίζει την έννοια της ευθύνης που έχει ο ρυπαίνων και γενικά κάθε πολίτης για τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος, την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ του ρυπαίνοντα και της βλάβης που προκαλείται, καθώς και το γεγονός ότι το περιβάλλον δεν πρέπει να θεωρείται αγαθό που προσφέρεται δωρεάν και το οποίο μπορεί ο καθένας να σπαταλά ελεύθερα και χωρίς συνέπειες. Έτσι η Κουτούπα –Ρεγκάκου, Δίκαιο Περιβάλλοντος, 2005, σ. 64
[3] Βλ. περισσότερα Μερτικοπούλου Ν., Η Οδηγία 2004/35/ΕΚ σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας, Σεπτέμβριος 2006, Νόμος και Φύση, www.nomosphysis.org.gr/articles αλλά και ΠερΔικ, 3/2005, σ. 384 επ. σε Αφιέρωμα για Περιβαλλοντική Ευθύνη
[4] Βλ. περισσότερα για την αρχή αυτή Κουτούπα –Ρεγκάκου, Δίκαιο Περιβάλλοντος, 2005, σ. 67
[5] Σε αντιδιαστολή με τα «πάρκα», στην έννοια του «άλσους» υπάγεται, σύμφωνα με την προαναφερόμενη υπ’ αρ. πρωτ. οικ. 87991/3814/20.3.2008 ερμηνευτική εγκύκλιο του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο κοινόχρηστος αστικός χώρος καθαρού πρασίνου, πλησίον ή εντός οικιστικής περιοχής ή σχεδίου πόλης, που καλύπτεται από βλάστηση, από τον οποίο λείπουν οι κηποτεχνικές διαμορφώσεις και υπάρχει ελεύθερη διάταξη του πρασίνου, στα πλαίσια της επιδιωκόμενης προσομοίωσης φυσικών περιβαλλόντων εντός της αστικής ή οικιστικής περιοχής. Τα άλση αποτελούν κατά κανόνα δημιουργήματα παλαιότερων αναδασώσεων εκτάσεων στις παρυφές οικισμών, που, με την οικιστική επέκταση, περικυκλώθηκαν από τον οικιστικό ιστό, αρκετά δε διατηρούν έως σήμερα το αυστηρό καθεστώς της αναδασωτέας έκτασης Βρίσκονται συνήθως σε αστικές και προαστιακές περιοχές. Στις αστικές περιοχές καταλαμβάνουν συνήθως επιφάνειες λόφων και περιβάλλονται από πυκνοδομημένες περιοχές, η βλάστησή τους είναι ξηροφυτική και επικρατούν πεύκα και διάφοροι θάμνοι της μεσογειακής χλωρίδας, που έχουν προέλθει από την αναδάσωση. Ι. Χρονόπουλος, Το πράσινο στις πόλεις, σε Μ. Μοδινός, Η. Ευθυμιόπουλος (Επιμ.), Η βιώσιμη πόλη, 2000, σ. 114 επόμ., σ. 120. Σύμφωνα με τον Κ. Κασσιό, Αστικό πράσινο και διαχείρισή του από τους ΟΤΑ [σημείωμα, χ.χ.], «Ως άλσος θεωρείται μια σχετικά μικρή επιφάνεια (το μέγεθος ποικίλει αναλόγως του χρόνου ίδρυσης) του αστικού ή ημιαστικού χώρου, με επίπεδο ή λοφώδες ανάγλυφο, που καλύπτεται από δασική δενδρώδη (μικρό δάσος) ή πυκνή θαμνώδη ή και μικτή βλάστηση προερχόμενη από φυσική περιβαλλοντική συνέχεια ή από τεχνητή εγκατάσταση ενώ η χρήση της είναι ανοικτή στο κοινό και κύρια για αναψυχή».
 [6] Κ. Κασσιός, Σχεδιασμός και διαχείριση του αστικού και περιαστικού πρασίνου της Αθήνας, σε Στ. Τσέτση (επιμ.), Ένα μέλλον για την Αθήνα. Σε αναζήτηση πολιτικών αστικής επανοργάνωσης του πολεοδομικού συγκροτήματος της πρωτεύουσας, 2003, σ. 385 – 393 (385). Από άλλους συγγραφείς, πάντως, υποστηρίζεται ότι η έννοια του αστικού πρασίνου είναι ευρύτερη: καταλαμβάνει όλους τους φυτοκαλυμμένους ελεύθερους χώρους του πολεοδομικού συγκροτήματος και καλύπτει και τις τρεις ενότητες πρασίνου που που εντοπίζονται χωρικά στο κέντρο της πόλης, στα προάστια και τον περιαστικό χώρο, Ν. Πάγκας, Υλοποιημένα παραδείγματα φυσικών ή διαμορφωμένων με φυσικά στοιχεία υπαίθριων χώρων, συνοπτικό σημείωμα για τα θέματα που συζητούνται στη διάλεξη που δίνεται στο πλαίσιο του μαθήματος «Υπαίθριοι χώροι και φύση στην πόλη» (Ειδικά θέματα Περιβάλλοντος του 7ου εξαμήνου). Βλ. και Μπελαβίλα Ν., Βαταβάλη Φ., Πράσινο και Ελεύθεροι Χώροι, WWF, 2009, σ 44
[7] Η συμβολή του πρασίνου στην ποιότητα ζωής των κατοίκων της πόλης παρίσταται αδιαμφισβήτητη, Β. Αποστόλου, Να τα διαχειριζόμαστε ως δασικά οικοσυστήματα και όχι ως πάρκα, Νόμος και Φύση, Φεβρουάριος 2009, του ιδίου, Δασικά πάρκα μέσα στην πόλη, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 10.5.09, σ. 39, R. Fuller, G. Gaston, The scaling of green space coverage in European cities, Biology letters, Jan. 2009.
[8] Για μία εκτενή παρουσίαση των θετικών επιδράσεων του πρασίνου, πρβλ. Σ. Ντάφης, Δασοκομία Πόλεων, Θεσσαλονίκη, χ.χ., σ. 45, Χρ. Θεοχάρη, Η επίδραση των χώρων πρασίνου στο μικροκλίμα και τον οργανισμό, Αυτοδιοίκηση και κοινωνία, τεύχος 11-12, σ. 39 επόμ., Θ. Αθανασούλη – Ρογκάκου, Α. Αραβαντινός, Θ. Βλαστός, Π. Κοσμάκη, Κ. Μπριμπίλη, Θ. Παπαγιάννης, Ι. Πολύζος, Γ. Σκίκος, Α. Στάμου, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Σχεδιασμός, Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις και Μέθοδοι Εκτίμησής τους, Τομ. Α’, Σχεδιασμός πόλεων και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, Πάτρα 1999, σ. 205 επόμ., Κ. Κασσιός, Σχεδιασμός και διαχείριση του αστικού και περιαστικού πρασίνου της Αθήνας, σε Στ. Τσέτση (επιμ.), Ένα μέλλον για την Αθήνα. Σε αναζήτηση πολιτικών αστικής επανοργάνωσης του πολεοδομικού συγκροτήματος της πρωτεύουσας, 2003, σ. 385 – 393 (392 επόμ.), Α. Αραβαντινός – Π. Κοσμάκη, Υπαίθριοι χώροι στην πόλη, 1988, σ. 14 επόμ. Ο Μ. Πατσουράκος, Για να ξανάρθει η φύση στην πόλη, σ. 108 επόμ., σημειώνει ότι τα όλα τα παραπάνω ευεργετικά αποτελέσματα μπορούν να επέλθουν μόνο εάν δούμε τους χώρους πρασίνου ως ενιαίο πληθυσμό, μία μάζα («αστικό δάσος»).
[9] Όπως σημειώνεται, ένα δένδρο μεσαίου μεγάθους μπορεί να προκαλέσει εξάτμιση περίπου 1460 κιλών νερού, διεργασία με επίδραση δροσισμού αντίστοιχη της λειτουργίας 5 κλιματιστικών συσκευών, πρβλ. Κ. Κασσιός, Σχεδιασμός και διαχείριση του αστικού και περιαστικού πρασίνου της Αθήνας, σε Στ. Τσέτση (επιμ.), Ένα μέλλον για την Αθήνα. Σε αναζήτηση πολιτικών αστικής επανοργάνωσης του πολεοδομικού συγκροτήματος της πρωτεύουσας, 2003, σ. 385 – 393 (392), Δ. Παπαντώνη, Περιβαλλοντικός σχεδιασμός ακάλυπτων χώρων, Η περίπτωση Ο.Τ. σε πυκνοδομημένες περιοχές της Αθήνας, Νοέμβριος 2004, σ. 54.
[10] Βλ. περισσότερα την Μελέτη για το Αστικό Πράσινο και τη Διαχείριση τους από τους ΟΤΑ, www.ita.org.gr
[11] Πρόκειται για την αρχή της αντιστάθμισης ή ανταλλαγής, σε συνέχεια της καθιέρωσης, με παλαιότερη νομολογία του ΣτΕ για την μεταφορά συντελεστή δόμησης (ΣτΕ 1310/93), του νομολογιακού κανόνα «πράσινο αντί πρασίνου», βλ. Γ. Σιούτη, Εγχειρίδιο δικαίου περιβάλλοντος, 2003, σ. 67 επόμ., η ίδια, Η προστασία των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου (Σχόλια στην απόφαση ΣτΕ 2242/1994), Κριτική Επιθεώρηση 1994, σ. 331 επόμ., σ. 335, Μ. Δεκλερής, Το δίκαιο της βιωσίμου αναπτύξεως, 2000, σ. 225 επόμ.
[12] Η υπόθεση αφορούσε την εξασφάλιση ισοζυγίου πρασίνου στο Πάρκο Ελευθερίας, βλ. ειδικώς κατωτέρω). Το σκεπτικό αυτό επαναλήφθηκε και σε επόμενες αποφάσεις του ΣτΕ, πρβλ. ΠΕ 642/94, Ν&Φ 1995, σ. 140.
[13] Ειδικότερα η ΣτΕ 288/2003, έκρινε παράνομη την πρόβλεψη του καθορισμού πολιτιστικών εγκαταστάσεων και χώρων αθλητισμού σε χώρο χαρακτηριζόμενο στο ΓΠΣ ως ελεύθερο χώρο – αστικό πράσινο, διότι είναι ανεπίτρεπτη η de facto αναίρεση της λειτουργίας των χώρων πρασίνου με την πρόβλεψη εντός αυτών άλλων χρήσεων και λειτουργιών, ενώ και οι αναφερόμενες στο άρθρο 9 του π.δ. της 23.2.1987 χρήσεις επιτρέπονται μόνο στο βαθμό και την έκταση που δεν αναιρούν τη βασική πολεοδομική λειτουργία του πρασίνου. Πρόκειται για ένα ποσοτικό περιορισμό των ειδικών χρήσεων σε σχέση με την ειδική κατηγορία, στην οποία υπάγονται, ο περιορισμός δε αυτός συνδέεται στενά με την απαγόρευση της μη επιδείνωσης των όρων διαβίωσης μιας πόλης.
Σύμφωνα με την ΣτΕ 3144/2004, η κατηγορία «ελεύθεροι χώροι - αστικό πράσινο» του άρθρου 9, είναι η αντίστοιχη της κατηγορίας «περιοχαί κοινόχρηστων χώρων, κήπων, αλσών» του άρθρου 13 του προϊσχύσαντος π.δ/τος 81/ 1980 «περί ειδικών χρήσεων γης και ανωτάτων μεγεθών επιτρεπομένης εκμεταλλεύσεως οικοδομησίμων χώρων» (ΦΕΚ 27Α'), εντός των οποίων επίσης προβλεπόταν από το αυτό άρθρο η ύπαρξη αθλητικών εγκαταστάσεων. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με τη συνταγματική απαγόρευση της επιδεινώσεως των συνθηκών διαβιώσεως, συνάγεται ότι τα άλση ή τα πάρκα, που βρίσκονται σε κοινόχρηστο χώρο εντός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου, αποτελούν βασικό στοιχείο της βιώσιμης πόλεως, και συνεπώς δεν επιτρέπεται η μείωση ή η αλλαγή του κύριου προορισμού τους καθώς και η de facto αναίρεση της λειτουργίας τους με την πρόβλεψη εντός αυτών άλλων χρήσεων και λειτουργιών, επιτρεπομένων μόνον χρήσεων και κτηρίων τέτοιου χαρακτήρος που να υποβοηθούν την απόλαυση του πρασίνου από το κοινό. Τέτοιες χρήσεις είναι οι αναφερόμενες στο ανωτέρω άρθρο 9 του π.δ. της 23.2.1987, οι οποίες όμως επιτρέπονται μόνον στο βαθμό και στην έκταση, που δεν αναιρούν τη βασική πολεοδομική λειτουργία, δηλαδή του πρασίνου.[13]
[14] Γ. Σιούτη, Εγχειρίδιο δικαίου περιβάλλοντος, 2003, σ. 65.
[15] ενδεικτικά αναφέρονται, ΣτΕ ολ. 55/1993, 1118/1993, 1978/2002, 974/2005, ολ.677/2010.  Τη συνταγματική προστασία των δασών απολαμβάνουν και τα υπάρχοντα σε οικισμούς με εγκεκριμένο σχέδιο πάρκα και άλση ή άλλοι χώροι πρασίνου με φυσικώς ή τεχνητώς δημιουργηθείσα βλάστηση (ΣτΕ 1820/1981, 2189/1982, 1322/1989, 281/1990) και συνεπώς έχει κριθεί ότι απαγορεύεται η μεταβολή τους π.χ. για κατασκευή γηπέδου τέννις (ΣτΕ 2588/1992) ή για την ανέγερση κτιρίου ΚΑΠΗ (ΣτΕ 1322/1989)
Σύμφωνα δε με το   υπ’ αρ. 117840/1514 / 8.4.2011 έγγραφο του ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών ορίζονται τα εξής :
 «Από την υφιστάμενη νομολογία και τις εγκύκλιες διαταγές προκύπτει ότι, ως πάρκα ή άλση αντιμετωπίζονται και οι κοινόχρηστοι χώροι που στο σχέδιο πόλης μπορεί να μη χαρακτηρίζονται ως χώροι κοινοχρήστου πρασίνου, αλλά έχουν αποκτήσει εν τοις πράγμασι τέτοιον χαρακτήρα (ΣτΕ 2588/1992, 1118/1993 κ.ά., γνμδ ΝΣτΚ 2568/1981, 1006/1983 κ.ά., αριθ. 87991/3814π.ε./20-3-2008 του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, 51/1992 εγκύκλιος ΥΠΕΧΩΔΕ). Οι ανωτέρω εκτάσεις, αντιμετωπιζόμενες ως πάρκα ή άλση, εμπίπτουν στο πλαίσιο των διατάξεων της δασικής νομοθεσίας για την προστασία και διαχείρισή τους. Με την αριθ. 96996/2876/3-8-2006 εγκύκλιο διαταγή της υπηρεσίας μας, αποσαφηνίστηκε ότι το υπέδαφος δασικών εδαφών αποτελεί προστατευτέο σύμφωνα με τη δασική νομοθεσία αγαθό, ως μέρος του δασικού οικοσυστήματος που συγκροτείται στην κείμενη περιοχή. Τούτου δοθέντος, η προστασία και διαχείρισή του ασκείται από τη δασική Αρχή, σε συνεργασία βεβαίως με έτερη υπηρεσία, της οποίας η συναρμοδιότητα προκύπτει από σχετική διάταξη. Για το υπέδαφος συνεπώς, πάρκων και αλσών, ισχύουν οι περιοριστικές διατάξεις σ’ ότι αφορά στον προορισμό κ αι τ η χ ρήση τ ου, που ισχύουν γι’ αυτά, όπως απορρέουν από τη δασική νομοθεσία και το Σύνταγμα. Δεν είναι επομένως δυνατόν, να διατίθεται το υπέδαφός τους για τη δημιουργία υπογείων parking, καθότι δεν δίνεται τέτοια δυνατότητα από τη δασική νομοθεσία.
Σχετικώς, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι, δεν είναι δυνατή η κατασκευή χώρου στάθμευσης κάτω από κοινόχρηστο χώρο πρασίνου, αφού υπάρχει ασυμβατότητα της συγκεκριμένης χρήσης με τον προορισμό του υπερκειμένου χώρου πρασίνου. Οι κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου δε, αποτελούν οιονεί υποκατάστατα του φυσικού περιβάλλοντος εντός της πόλης και δεν επιτρέπεται παράλληλη χρήση που να αναιρεί ή να μειώνει ουσιωδώς τη χρήση αυτή, όπως είναι η χρήση των υπόγειων χώρων στάθμευσης (ΣτΕ 2242/1994, γνμδ ΠΕ 258/2001 ΣτΕ).
Εν προκειμένω, δεν έχει εφαρμογή η διάταξη της παραγράφου 1 άρθρου 8 νόμου 2052/1992, όπως τροποποιήθηκε με τη διάταξη της παραγράφου 2 άρθρου 10 νόμου 2947/2001, που αναφέρεται στη δυνατότητα δημιουργίας υπογείων χώρων στάθμευσης σε κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους του αστικού ιστού, καθότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν αφορά στους κοινόχρηστους χώρους πρασίνου (πάρκα και άλση), αλλά σε κοινόχρηστους χώρους που δεν τους δηλοποιεί και δεν τους χαρακτηρίζει η παρουσία αστικού πρασίνου, και δεν προορίζονται από το σχέδιο πόλης ν’ αποτελέσουν χώρους κοινοχρήστου πρασίνου.»
[16] http://www.minenv.gr/4/44/4401/440102/44010201/g4401020102.html
[17] Βλ. Μπελαβίλα Ν., Βαταβάλη Φ., Πράσινο και Ελεύθεροι Χώροι, WWF, 2009, σ 64
[18] Βλ. κεφ. Π3 σελ. 54 Μελέτης καθώς και αναλυτικούς πίνακες Π.3.7.2. για κάθε ενότητα ξεχωριστά (οι πίνακες διαθέσιμοι και στην ιστοσελίδα της Δ/σης Πολεοδομίας http://epoleodomia.volos.gr/ftp/anathGPS/5.pdf) Άλλη μελέτη GreenKeys  wwww.greenKeys-project.net αναφέρει την  αναλογία χώρων πρασίνου ανά κατοίκους για τον πρώην δήμο Βόλου ανερχόταν στα 6,43m2 / 1000 κατοίκους, χωρίς ωστόσο ειδικότερη ανάλυση
[19] Οι παιδικές χαρές περιλαμβάνονται, μαζί με τις πλατείες, τα πάρκα, τα άλση και τις οδούς, στην ενδεικτική απαρίθμηση ελεύθερων κοινόχρηστων χώρων του άρθρου 1 Β του π.δ. καθορισμού κατηγοριών χρήσεων γης (αρ. 230 ΚΒΠΝ).
Σύμφωνα με το άρθρο 1 της Υ.Α. 28492/2009 «Καθορισμός των προϋποθέσεων και των τεχνικών προδιαγραφών για την κατασκευή και τη λειτουργία των παιδικών χαρών των Δήμων και των Κοινοτήτων, τα όργανα και η διαδικασία αδειοδότησης και ελέγχου τους, τη διαδικασία συντήρησης αυτών, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια» (ΦΕΚ 931 Β΄), όπως συμπληρώθηκε με την Υ.Α. οικ. 48165/2009 «Συμπλήρωση της υπ αριθμ. 28492/2009 (ΦΕΚ 391/Β/18.5.2009) “Καθορισμός των προϋποθέσεων και των τεχνικών προδιαγραφών για την κατασκευή και τη λειτουργία των παιδικών χαρών των Δήμων και των Κοινοτήτων, τα όργανα και η διαδικασία αδειοδότησης και ελέγχου τους, τη διαδικασία συντήρησης αυτών, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια” υπουργικής απόφασης» (ΦΕΚ 1690 Β΄), παιδική χαρά αποτελεί ο οριοθετημένος δημοτικός ή κοινοτικός υπαίθριος χώρος που προορίζεται για ψυχαγωγία νηπίων και παιδιών. Εγκαθίσταται σε δημοτικά ή κοινοτικά ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί στο ρυμοτομικό σχέδιο ως χώροι παιδικής χαράς ή κοινόχρηστοι χώροι, περιλαμβάνει ειδικά σχεδιασμένο εξοπλισμό (όργανα και κατασκευές), και η χωροθεσία της γίνεται με τρόπο ώστε να μηντίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια και η υγεία όλων των παιδιών. Σύμφωνα με το άρθρο 2, ο σχεδιασμός του χώρου της παιδικής χαράς οφείλει απαραίτητα να περιλαμβάνει και ζώνες πρασίνου
 [20] Βλ. χαρακτηριστικά την 3308-1411/2010 ΜονΠρωτΗρακλ (Ασφ) αδημ.
[21] http://www.opengov.gr/minenv/?p=3203


Άρθρο 1 – Αρχές, Στόχοι

Βασικές αρχές και στόχοι της ανάπτυξης και προστασία του αστικού πρασίνου του Kαλλικράτειου Δήμου Βόλου είναι οι ακόλουθοι:
α.         Η ολοκληρωμένη, σχεδιασμένη και συντονισμένη προστασία και ανάδειξη του πρασίνου ως βασικού και αναπόσπαστου συστατικού της πόλης και της ποιότητας ζωής των κατοίκων της.
β.         Η συντήρηση, διατήρηση, προστασία του υφιστάμενου πρασίνου και η δέσμευση για την αύξησή του σε νέους χώρους.
γ.         Η δημιουργία νέων χώρων πρασίνου
δ.         Η ακώλυτη πρόσβαση στους χώρους πρασίνου για κάθε πολίτη  
ε.         Η ευαισθητοποίηση των δημοτών σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος
στ.       Η διασφάλιση ολοκληρωμένου και εκτεταμένου πράσινου δικτύου κίνησης για πεζούς
ζ.          Η διασφάλιση της ευεργετικής επίδρασης του πρασίνου στην υγεία του κάθε πολίτη
η.         Η συμβολή του πρασίνου στην ανάδειξη της πολιτιστικής, αισθητικής και ιστορικής αξίας της πόλης
θ.      
H  φύτευση δωμάτων, ταρατσών, αυλών σχολείων και δημοτικών κτιρίων, η υποστήριξη καλών πρακτικών
ι.          Η κάθε απώλεια πρασίνου θα αποκαθίσταται από τους υπαίτιους βάση της αρχής ο ρυπαίνων πληρώνει και της αρχής της αντιστάθμισης
ια.        Ο Δήμος οφείλει να συμβάλλει ουσιαστικά στην αειφόρο ανάπτυξη του Δήμου με στόχο στη δημιουργία μιας πράσινης πόλης, έτσι ώστε να  μετουσιώσει κάθε κάτοικο της πόλης σέναν ενεργό, «πράσινο» δημότη με:
-  την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης όχι μόνο στα σχολεία και στα εκπαιδευτικά ιδρύματα (εκπαιδευτικές δράσεις στα σχολεία που στοχεύουν στην ανάδειξη των ιδεών των μαθητών για μια πιο πράσινη πόλη και στην ενεργή συμμετοχή τους σε δεντροφυτεύεις,) αλλά και σε όλες τις δημοτικές και δημόσιες υπηρεσίες με στόχο την δημιουργία περιβαλλοντικής συνείδησης από την ίδια τη Διοίκηση.
- την προώθηση του εθελοντισμού, ευαισθητοποίηση - κινητοποίηση των δημοτών και αξιοποίηση της εθελοντικής προσφοράς μέσω των εθελοντών πρασίνου.
ιβ. Η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και ειδικά την Γεωπονική Σχολή. Η συνεργασία με τοπικούς Συλλόγους Προστασίας Περιβάλλοντος και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις

 Άρθρο 2 – Αρμόδια Υπηρεσία

Η ανάπτυξη, προστασία και διαχείριση του αστικού- περιαστικού πρασίνου περιλαμβάνει κάθε μορφής βλάστηση όπως δένδρα , θάμνους, πολυετή, εποχιακά και χλοοτάπητες που βρίσκονται στους δημόσιους χώρους πρασίνου σε πλατείες, πάρκα, πεζόδρομους, πεζοδρόμια, τρίγωνα, άλση, παιδικές χαρές στα εσωτερικά των Ο.Τ. Αρμόδια υπηρεσία για την διατήρηση, ανάπτυξη και διαχείριση της βλάστησης με κατάλληλες καλλιεργητικές φροντίδες και σύμφωνα με τις αρχές και τις γνώσεις της κηποτεχνίας είναι η Διεύθυνση Πρασίνου του Δήμου, σύμφωνα με τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας. 

Άρθρο 3 -  Κανόνες Χρήσης Δημοσίου Χώρου Πρασίνου από το Κοινό

α.         Η χρήση του δημόσιου χώρου πρασίνου και αναψυχής γίνεται με ευθύνη του χρήστη. Ο δημόσιος χώρος πρασίνου επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σύμφωνα με τον προορισμό του. Για τη χρήση δημοσίου χώρου πρασίνου εκτός των λειτουργιών για τις οποίες προορίζεται,  απαιτείται άδεια της αρμόδιας δημοτικής υπηρεσίας ή του αρμοδίου οργάνου.
β.         Η χρήση του δημόσιου χώρου πρασίνου πρέπει να γίνεται με προσοχή, έτσι ώστε να αποτρέπεται η φθορά, η ρύπανση ή κάθε άλλη επιβάρυνση της βλάστησης και του εξοπλισμού, καθώς και η έκθεση σε κίνδυνο ή ενόχληση των άλλων επισκεπτών.
γ.         Απαγορεύεται η κοπή, η αφαίρεση, η καταστροφή, η μεταφύτευση, το κλάδεμα, η φθορά ή ρύπανση κάθε φυτικού οργανισμού σε οποιοδήποτε χώρο και αν βρίσκεται.
δ.        Δεν επιτρέπονται ιδίως οι ακόλουθες επιβλαβείς ενέργειες :
i.  η σταθεροποίηση ή το σφράγισμα της επιφάνειας του εδάφους με κάλυμμα μη διαπερατό στο νερό (π.χ. άσφαλτος, μπετόν).
ii. οι εκσκαφές, διανοίξεις, οικοδομικές εργασίες.
iii. η τοποθέτηση αγωγών ή καλωδίων.
iv. η τοποθέτηση καλωδίων ή και πινακίδων πάνω στα δένδρα.
v. το πλύσιμο μηχανοκίνητων οχημάτων ή μηχανημάτων.
vi. η συμπίεση της επιφάνειας του εδάφους, π.χ. λόγω της διέλευσης ή στάθμευσης μηχανοκίνητων οχημάτων ή άλλων μηχανημάτων, εργοταξίων οικοδομών ή αποθήκευσης οικοδομικών υλικών ή μπάζων.
vii. η αποθήκευση ή διασπορά στο έδαφος αλάτων, οξέων, ελαίων ή άλλων χημικών ουσιών καθώς και λυμάτων.
ε.         Δεν επιτρέπεται σε χώρο πάρκου:
i. η φθορά, καταστροφή, ρύπανση, απομάκρυνση του εξοπλισμού του.
ii. η εναπόθεση οικιακών και ογκωδών απορριμμάτων και μηχανημάτων.
iii. η πρόκληση θορύβου.
iv. το άναμμα και η διατήρηση φωτιάς.
v. η κυκλοφορία και η στάθμευση πάσης φύσεως τροχοφόρου οχήματος ή εκτός των οχημάτων που θα έχουν την απαιτούμενη άδεια.

Άρθρο 4 -  Αιτήματα Δημοτών

α.  Η Δ/νση πρασίνου δέχεται πολλά αιτήματα δημοτών που αφορούν κοπές δένδρων, κλαδεύσεις, φυτεύσεις κ.λ.π.  Το αίτημα των δημοτών καταγράφεται, ελέγχεται από τον αρμόδιο υπάλληλο, αξιολογείται ο βαθμός προτεραιότητας και προγραμματίζεται για την υλοποίηση του μετά την λήψη της σχετικής απόφασης. Ιδιαίτερα για τις κλαδεύσεις των υψηλών δένδρων που βρίσκονται κοντά σε ηλεκτροφόρα καλώδια η κλάδευση γίνεται σε συνεργασία με την ΔΕΗ.
β. Τα αιτήματα που αφορούν συμβουλές για διαμορφώσεις και φυτεύσεις σε ιδιωτικούς η σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών μπορούν να δίδονται από την υπηρεσία Πρασίνου.
γ. Για τα αιτήματα που αφορούν κοπή δέντρων σε κοινόχρηστους χώρους γνωμοδοτεί η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής και την τελική απόφαση την λαμβάνει το Δημοτικό Συμβούλιο. Για αιτήματα κοπής δέντρων, εντός ιδιωτικής έκτασης τηρείται η διαδικασία του αρ. 40 του Ν. 1337/1983 με την έκδοση της απαραίτητης οικοδομικής άδειας.
δ.  Στα αιτήματα που γίνονται δεκτά και αφορούν κοπές δέντρων σε κοινόχρηστους ή ιδιωτικούς χώρους, τηρείται η αρχή της αντιστάθμισης και του περιβαλλοντικού ισοζυγίου, η οποία δημιουργεί υποχρέωση στον αιτούνται να αποκαταστήσει το φυτικό υλικό που θα απωλεσθεί.
i. Βασικός κανόνας ορίζεται η αντικατάσταση του φυτικού υλικού στη διπλάσια  ποσότητα (Χ2) από αυτή που χάνεται, κατά προτεραιότητα στον ίδιο χώρο. Εάν είναι ανέφικτη η αναπλήρωση του φυτικού υλικού στον ίδιο χώρο, τότε αυτό αντικαθίσταται κατά σειρά στην ευρύτερη περιοχή ή στην ίδια Συνοικία ή στην ίδια Δημοτική Ενότητα.
ii. Την αξία του φυτικού υλικού που χάνεται και αυτού που πρέπει να αντικατασταθεί, του είδους, της ποιότητας κλπ, την προσδιορίζει η Δ/ση Πρασίνου, την οποία και γνωστοποιεί στον αιτούντα.
iii. Ο αιτών μπορεί να καταβάλλει σε μετρητά την αξία του φυτικού υλικού που οφείλει να αντικαταστήσει.
iv. Ο αιτών μπορεί, μετά την ως άνω υπόδειξη της Υπηρεσίας, να αγοράσει ο ίδιος το φυτικό υλικό που πρέπει να αντικατασταθεί και να το φυτεύσει ο ίδιος σε σημείο που θα καθορίσει η Δ/ση Πρασίνου. Σε αυτή την περίπτωση απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής του προστίμου του αρ. 5 σε ποσοστό 50%. Στην περίπτωση που ο αιτών με δική του πρωτοβουλία αντικαταστήσει το φυτικό υλικό στην τριπλάσια ποσότητα (Χ3) από αυτό που χάθηκε ή πρόκειται να απωλεσθεί, απαλάσσεται από κάθε άλλο πρόστιμο ή κύρωση.
 Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η με οποιοδήποτε τρόπο μείωση του πρασίνου στην πόλη.

ε.  Επιτρέπεται η έκδοση άδειας  με τις ανωτέρω προϋποθέσεις, για κοπή, αφαίρεση, καταστροφή ή απομάκρυνση δένδρου κατόπιν αιτήσεως του κυρίου, νομέα ή κατόχου που κάνει χρήση του ιδιωτικού χώρου πρασίνου όταν:
i. το δέντρο είναι ξηρό ή βρίσκεται σε παρακμή,
ii. το δέντρο ενέχει κινδύνους για ανθρώπους ή περιουσιακά στοιχεία,
iii. η απομάκρυνση ή η αλλαγή ενός δένδρου κρίνεται επιβεβλημένη για την προστασία ενός αρχαιολογικού χώρου ή μνημείου,
iv. η απομάκρυνση του δέντρου εξυπηρετεί την καλύτερη ανάπτυξη της συνολικής βλάστησης ή το δέντρο δεν μπορεί να αναπτυχθεί όπως αρμόζει στο είδος του λόγω της θέσης του.
Επιτρέπεται η χορήγηση άδειας μεταφύτευσης κατόπιν αιτήσεως του κυρίου, νομέα η κατόχου του ιδιωτικού χώρου πρασίνου, εάν υπάρχει η δυνατότητα μεταφύτευσης, την οποία αξιολογεί η Δ/ση Πρασίνου.
Η άδεια χάνει την ισχύ της, εάν οι ενέργειες για τις οποίες χορηγήθηκε, δεν πραγματοποιηθούν εντός ενός έτους.

Άρθρο 5.  Παραβάσεις και κυρώσεις

α.   Όποιος παραβαίνει τους κανόνες χρήσης του δημοσίου πρασίνου και προβαίνει στις κατωτέρω περιγραφόμενες παραβάσεις τιμωρείται με πρόστιμο. Τα πρόστιμα επιβάλλονται με απόφαση του  Δημοτικού Συμβουλίου, μετά από γνωμοδότηση της   Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του Δήμου η οποία και θα καθορίζει το ύψος του προστίμου, κατόπιν εισηγήσεως της Διεύθυνσης Πρασίνου.
Η Δημοτική Αστυνομία υποχρεούται να συνδράμει με κάθε τρόπο για την επιβεβαίωση των γεγονότων και τον εντοπισμό του υπευθύνου καταστροφής πρασίνου. Η Διεύθυνση Οικονομικών και ιδιαίτερα το τμήμα εσόδων μεριμνά για την είσπραξη των προστίμων και των αποζημιώσεων.  Σε περίπτωση αυθαίρετης καταστροφής πρασίνου, η Διεύθυνση Πρασίνου μεριμνά για την άμεση αποκατάστασή του, ώστε να μην δημιουργηθεί τετελεσμένη και αναπότρεπτη κατάσταση.
β.         Σε περίπτωση κοπής ή αφαίρεσης δένδρων ή θάμνων που έγινε κατόπιν χορηγήσεως σχετικής άδειας, εκτός της υποχρέωσης της αντιστάθμισης όπως προβλέπεται ανωτέρω, ο δικαιούχος της άδειας οφείλει να καταβάλλει στο Δήμο αποζημίωση που προβλέπεται στον παρακάτω πίνακα. Η χωρίς άδεια κοπή, αφαίρεση ή καταστροφή δένδρων ή θάμνων, επισύρει τα πρόστιμα που προβλέπονται. Τα χρήματα που εισπράττει ο Δήμος από τα σχετικά πρόστιμα θα εντάσσονται στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους για την αγορά φυτικού υλικού.
Κοπή ή καταστροφή δένδρου
  Με άδεια
του Δήμου
  Χωρίς άδεια
του Δήμου
 
α) για δένδρα που είναι ηλικίας έως τριών ετών από   την ημέρα φύτευσης
90 €
 200 €
β) για δένδρα ηλικίας τριών έως δέκα ετών
200 €
 350 €
γ) για δένδρα ηλικίας άνω των δέκα ετών
400 €
 700 €
δ) για δέντρα εντός παραδοσιακών οικισμών
500€
1000€
ε)για δέντρα ιδιαίτερης γεωπονικής, μορφολογικής ή αισθητικής αξίας (π.χ. πλατάνια)
3.500€
10.000€
Κοπή ή καταστροφή θάμνου
Με άδεια
του Δήμου
Χωρίς άδεια
του Δήμου
α) για θάμνους που είναι ηλικίας έως τριών ετών από την ημέρα φύτευσης
25 €
 40 €
β) για θάμνους ηλικίας τριών έως δέκα ετών
50 €
 80 €
γ) για θάμνους ηλικίας άνω των δέκα ετών
90 €
 150 €

γ.         Παρακώλυση εργασιών διαχείρισης πρασίνου. Οι δημότες  υποχρεούνται να διευκολύνουν το έργο διαχείρισης του πρασίνου και να μη δημιουργούν εμπόδια. Σε οδούς που έχουν σημανθεί ότι πρόκειται να εκτελεστούν εργασίες όπως κλαδεύσεις δενδροστοιχιών οι δημότες υποχρεούνται να απομακρύνουν τα οχήματα τους δε διαφορετική περίπτωση θα εφαρμόζονται οι διατάξεις του ΚΟΚ.

δ.   
α/α
Είδος Παράβασης
Πρόστιμο
1
Για την καταστροφή χλοοτάπητα
50 € ανά m²
2
Για την αυθαίρετη κλάδευση δένδρου ή θάμνου ή φθορά αυτού
πρόστιμο που να ανέρχεται σε ποσοστό 50% του προστίμου ολικής καταστροφής ή κοπής
3
Για την αποθήκευση ή διασπορά στο έδαφος λυμάτων ή χημικών ουσιών
πρόστιμο 300 €, ανάλογα με το βαθμό επικινδυνότητας και τις προκληθείσες συνέπειες στο πράσινο
4
Για τη σταθεροποίηση της επιφάνειας του εδάφους με κάλυμμα μη διαπερατό στο νερό (πχ. άσφαλτος, μπετόν)
πρόστιμο 50 €/m²
5
Για τις εκσκαφές, διανοίξεις, οικοδομικές εργασίες κ.λ.π.
πρόστιμο 50 €/m²
6
Για την τοποθέτηση αγωγών ή καλωδίων και πινακίδων σήμανσης πάνω σε δένδρα
πρόστιμο 100 €/δένδρο
7
Για το πλύσιμο μηχανοκίνητων οχημάτων ή μηχανημάτων σε  δημοτικούς χώρους πρασίνου
πρόστιμο 100 €.
8
Για την κυκλοφορία και το παρκάρισμα σε πάρκα και άλση και άλλους χώρους πρασίνου, χωρίς ειδική άδεια, πάσης φύσεως τροχοφόρου
πρόστιμο 50 € για δίκυκλα, 150 € για Ι.Χ. και 300 € για φορτηγά, πέραν των προστίμων που προβλέπει ο Κ.Ο.Κ
9
Για το άναμμα και τη διατήρηση φωτιάς
πρόστιμο 1.000 € συν το κόστος για την αποκατάσταση τυχόν καταστροφών
10
Για την καταστροφή σιδερένιου προστατευτικού κιγκλιδώματος χώρων πρασίνου
πρόστιμο 60 € / μέτρο
11
Για τη ρύπανση δημοτικών χώρων πρασίνου που χρησιμοποιούνται από φορείς για τη διενέργεια εκδηλώσεων

πρόστιμο από 300 € έως 500 €.
12
Για τη μερική ή ολική καταστροφή εξοπλισμού (παγκάκια, κάδοι, εξαρτήματα άρδευσης, όργανα Παιδικής Χαράς) των  δημοτικών χώρων πρασίνου
πρόστιμο έως 600 €/τεμάχιο
13
Για εσκεμμένη εγκατάλειψη ή απόρριψη αντικειμένων ή μπαζών από εργολάβους ή κάθε είδους επαγγελματίες,   πρόστιμο
1.000 €/m3.

14
Για την τοποθέτηση διαφημιστικών επάνω σε δέντρα και μέσα σε χώρους πρασίνου όπως πλατείες, νησίδες παρτέρια πεζοδρόμων κ.λ.π.

Πρόστιμο από 100€ έως 1000€, ανάλογα με το μέγεθος, τον όγκο, το είδος των διαφημιστικών

Άρθρο 6  -  Ανάπτυξη πρασίνου και ευαισθητοποίηση των δημοτών

Η διατήρηση και η ανάπτυξη του δημόσιου η του ιδιωτικού πρασίνου είναι υπόθεση όλων μας. Σκοπός κάθε δράσης του Δήμου είναι η ευαισθητοποίηση των δημοτών.
Ο Δήμος Βόλου δεσμεύεται να παρέχει τα εχέγγυα για την ενεργή συμμετοχή του πολίτη σε κάθε περιβαλλοντική δράση (εκπαίδευση, εκδηλώσεις, εκθέσεις, ημερίδες, βραβεία), την προώθηση οικολογικών πολιτικών, την καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης, την ευαισθητοποίηση σε κάθε καταστροφή και τη στήριξη του καθένα που φροντίζει το πράσινο στη γειτονιά και στην ιδιοκτησία του.
Η Δ/νση πρασίνου δημιουργεί ερωτηματολόγιο για τις προθέσεις, παρατηρήσεις ή ανάγκες των δημοτών μας για το πράσινο του Δήμου διανέμεται από την υπηρεσία πρασίνου και λαμβάνεται υπόψη για την σύνταξη του ετήσιου προγράμματος ανάπτυξης προστασίας του πρασίνου του Δήμου μας. Οι δραστηριότητες της υπηρεσίας θα δημοσιεύονται σε ξεχωριστή ιστοσελίδα που θα δημιουργήσει η Υπηρεσία ή στην ιστοσελίδα του Δήμου Βόλου.

Άρθρο 7– Καθιέρωση Τεκμηρίου Ευθύνης Γειτονικών Ιδιοκτησιών

Για την αντιμετώπιση του συνεχώς εντεινόμενου φαινομένου αυθαίρετης κοπής δέντρων σε κοινόχρηστους χώρους ή καταστροφής φυτών, θάμνων, ανθών κλπ αλλά και με σκοπό την ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης των δημοτών, καθιερώνεται το μαχητό τεκμήριο ευθύνης των γειτονικών ιδιοκτησιών.
α. Ειδικότερα σε περίπτωση αυθαίρετης κοπής δέντρων, τεκμαίρεται ότι την κοπή την έχει πραγματοποιήσει ο ιδιοκτήτης, μισθωτής ή νομέας της ιδιοκτησίας (οικίας ή καταστήματος) που γειτνιάζει με το κατεστραμμένο φυτικό υλικό ή βρίσκεται σε τέτοια τοπική σχέση, ώστε να τεκμαίρεται ότι ωφελείται από την πραγματοποιηθείσα απώλεια του φυτικού υλικού. Σε περίπτωση πολυκατοικίας την ευθύνη την έχει ο διαχειριστής αυτής. Στους υπευθύνους επιβάλλονται τα προβλεπόμενα από τον παρόντα Κανονισμό Πρόστιμα καθώς και η υποχρέωση αντιστάθμισης του φυτικού υλικού.
β.  Δεν μπορεί να επιβληθούν τα προβλεπόμενα πρόστιμα, πριν την ακρόαση των υπεύθυνων στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, η οποία αποφαίνεται και τελικώς. Ο υπαίτιος απαλλάσσεται αν αποδείξει ότι η ζημιά οφείλεται σε ανωτέρα βία ή σε άλλο γεγονός έκτακτης ανάγκης ή αν αναλάβει την υποχρέωση να αντικαταστήσει το φυτικό υλικό στη τριπλάσια ποσότητα από αυτό που απωλέσθηκε, σύμφωνα με οριζόμενα στο αρ. 4.

Άρθρο 8 – Κοινωνικά Πάρκα

α.         Μετά από απόφαση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, μπορεί να παραχωρηθούν πάρκα, αλσύλλια, νησίδες, τρίγωνα και γενικά χώρους πρασίνου σε ομάδες πολιτών, σε επιτροπές περιοίκων, σε συλλόγους, σε κινήματα πολιτών, σε επιτροπές γειτονιάς, συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, σχολικές επιτροπές,  και γενικά κάθε άλλο συλλογικό φορά, ο οποίος θα αναλάβει τη συντήρηση, επιμέλεια και φροντίδα του συγκεκριμένου χώρου. Οι ανωτέρω συλλογικοί φορείς, ορίζουν υποχρεωτικά έναν εκπρόσωπο τους. Η παραχώρηση αυτή δεν αναιρεί τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του οποιοδήποτε χώρου.

β. Η Δ/ση Πρασίνου παρέχει κάθε την τεχνογνωσία της και κάθε άλλη συνδρομή, όποτε και εφόσον της ζητηθεί και εποπτεύει την επιμελή χρήση του χώρου. Μετά την παραχώρηση του συγκεκριμένου χώρου, η Δ/ση Πρασίνου απαλλάσσεται από την υποχρέωση φροντίδας και συντήρησης, η οποία περνάει αποκλειστικά στους ανωτέρω συλλογικούς φορείς.

γ. Η απόφαση αυτή της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, ανακαλείται αναιτιωδώς οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Επίσης ανακαλείται άμεσα σε περίπτωση διαπίστωσης, εγκατάλειψης του αναφερόμενου χώρου, κακής συντήρησης, ελλιπούς φροντίδας,  μετά από σχετική εισήγηση της Δ/σης Πρασίνου

δ.         Οι παραχωρήσεις αυτές έχουν ως σκοπό την ευαισθητοποίηση των πολιτών, την καθιέρωση της συλλογικής περιβαλλοντικής ευθύνης, την ενίσχυση του αισθήματος σεβασμού του κοινοχρήστου χώρου, την διαπαιδαγώγηση και την εν γένει αλλαγή νοοτροπίας των δημοτών σε σχέση με τον δημόσιο χώρο.

Άρθρο 9 – Διάθεση Ξύλων

Τα προϊόντα ξυλείας που προέρχονται από κοπές δέντρων ή κλαδέματα που διενεργεί η Δ/ση Πρασίνου, συγκεντρώνονται στον χώρο της Υπηρεσίας και διατίθενται αποκλειστικά σε άπορους, τους οποίους υποδεικνύουν οι κοινωνικές Υπηρεσίες του Δήμου.

Άρθρο 10 - Πράσινες Ταράτσες

Ο Δήμος υποστηρίζει τα πράσινα δώματα και ταράτσες, τα πράσινα μπαλκόνια, τις πράσινες όψεις και τις πράσινες μεσοτοιχίες,  με τις ακόλουθες δράσεις:
α. Με ειδικές εκστρατείες ενημέρωσης, με οικονομικά φοροαπαλλαγές κλπ-κίνητρα για τους πολίτες
β.   Με την φροντίδα για την ανάπτυξη και διασπορά της σχετικής τεχνογνωσίας
γ.  Με την διοργάνωση «ανθοκομικής έκθεσης» που θα λαμβάνει χώρα το μήνα Μάιο η Οκτώβριο κάθε έτους
δ. Με τη διοργάνωση ετήσιων διαγωνισμών για τα καλύτερα πράσινα δώματα και ταράτσες, πράσινα μπαλκόνια, πράσινες όψεις, και πράσινες μεσοτοιχίες με απονομή των ανάλογων βραβείων.

Άρθρο 11- Νέες Οικοδομές

α. Στην κατασκευή νέων οικοδομών ή στην ανακατασκευή, επισκευή, ανακαίνιση παλαιοτέρων, οι οικοπεδούχοι βαρύνονται με την υποχρέωση αποκατάστασης σε ποσοστό 100% των δέντρων, που ενδεχομένως χρειάζεται να κοπούν και εκδίδεται γι’ αυτά η προβλεπόμενη άδεια κοπής από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης. Σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η φύτευση αυτών στον ίδιο χώρο, τότε μπορεί να πραγματοποιηθεί στους κοινοχρήστους χώρους, μετά από υπόδειξη της Δ/σης Πρασίνου, στην τριπλάσια ποσότητα από αυτή που πρόκειται να χαθεί.

β.   Στην κατασκευή νέων οικοδομών ή στην ανακατασκευή, επισκευή, ανακαίνιση παλαιοτέρων, οι οικοπεδούχοι βαρύνονται με την  με την αρχή της αντιστάθμισης, σύμφωνα με τα ανωτέρω στο αρ. 4 παρ. δ’ για το φυτικό υλικό που χάνεται στους κοινοχρήστους χώρους, προκειμένου να εξυπηρετηθεί η αναφερόμενη οικοδομή είτε για τη δημιουργία θέσεων στάθμευσης, εισόδου – εξόδου ή για τον οποιοδήποτε άλλο λόγο.

Άρθρο 12 – Φυτεύσεις Δέντρων

Η φύτευση νέων δέντρων από την Δ/ση Πρασίνου ή από ιδιώτες, σε πεζοδρόμια της πόλης επιτρέπεται, σε σημείο τέτοιο, ώστε να διασφαλίζεται η άνετη και ομαλή διέλευση των πεζών και αμαξιδίων (αναπηρικών ή παιδικών)

Άρθρο 13 – Διάθεση Προστίμων

Τα έσοδα που θα εισπράττονται από όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις θα προορίζονται αποκλειστικά για την διατήρηση και αύξηση του αστικού πρασίνου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου